Kolektywizacja rolnictwa w ZSRR miała naukowe podstawy. Kołchozy umożliwiały planowanie produkcji, inwestycję w sprzęt do uprawy i unowocześnienie rolnictwa. Doprowadziły jednak do Wielkiego Głodu i upadku rolnictwa.

Kolektywizacja przedsiębiorstw Wielkiej Syntezy Chemicznej uzasadniona została efektami synergii przy zakupie surowców i energii oraz przy sprzedaży produktów. Doprowadziła jednak na skraj bankructwa wszystkie skolektywizowane przedsiębiorstwa, z zawsze dającymi sobie radę Zakładami Azotowymi „Puławy” włącznie.

Okazało się, że krajowemu monopoliście wisi i powiewa, ile kto kupuje gazu. Jak mu cena nie pasuje, to nie kupi wcale. Rolnik z kolei chce mieć tanio, więc reszta go nie interesuje.

Jedynie "ministry" mają wygodniej, żeby zarządzać dochodowym importem realizowanym przez kolesi – jedno polecenie ich i cena od wszystkich krajowych producentów staje się niekonkurencyjna.