Proces konsolidacji w bran�y Wielkiej Syntezy Chemicznej zosta� rozpocz�ty.

�

Czternastego listopada bie��cego roku zosta�a podpisana umowa pomi�dzy Zarz�dami Zak�ad�w Azotowych „Pu�awy” S.A. oraz Zak�ad�w Azotowych w Tarnowie – Mo�cicach S.A. w wyniku, kt�rej ma powsta� Grupa Kapita�owa. Umowa jest obj�ta klauzul� poufno�ci, raport za� umieszczony na stronach internetowych zawiera jedynie znane ju� og�lniki Ministerstwa Skarbu o efektach skali, r�norodno�ci produktowej, wi�kszej odporno�ci na pr�by wrogiego przej�cia bran�y chemicznej w Polsce, zasadach podzia�u miejsc w radzie nadzorczej.

Bior�c pod uwag� znaczenie tych zak�ad�w dla polskiej gospodarki i atmosfer� w jakiej si� to odbywa mo�na mie� wiele obaw o to, czy Wielka Synteza Chemiczna nie podzieli losu polskich stoczni.

Po etapie konsolidacji przewidziana jest w latach 2012-2013 prywatyzacja sp�ek sektora chemicznego, a firmy rosyjskie i niemieckie od dawna zainteresowane przej�ciem polskiej chemii czekaj� na dogodny moment.

Spotkania Ministra Skarbu w ostatnich dniach z niekt�rymi zarz�dami i zwi�zkami zawodowymi Pu�aw, Tarnowa, K�dzierzyna, bez Polic (wcze�niej bez K�dzierzyna i Polic) pozostawiaj� kolejne pytania m.in. o zabezpieczenie pakietu socjalnego w umowie konsolidacyjnej bez odpowiedzi. Mieszka�cy Lubelszczyzny z wielkim niepokojem patrz� na eksperymenty obecnego Rz�du z Z.A. „Pu�awy”, z jednym z dwu ostatnich wi�kszych zak�ad�w pracy na Lubelszczy�nie. Zdecydowanie opowiadaj� si� za zachowaniem przez Skarb Pa�stwa co najmniej 50% akcji firmy (obecnie 50,67%) jako gwarancji na rozw�j przedsi�biorstwa, miejsca pracy, nowe inwestycje i zyski dla bud�etu. Firma notuje dobre wyniki finansowe. Jej warto�� wynosi oko�o 3 mld z�otych, zysk netto w I kwartale 2012r. w wysoko�ci 220 mln z� (w por�wnaniu z poprzednim rokiem wzrost o ponad 200%), zatrudnia ok. 3 tys. os�b (i kilka tysi�cy os�b w firmach wsp�pracuj�cych), jest odbiorc� 10% gazu rosyjskiego, posiada ustalon� mark� na rynku, do�wiadczon� kadr� handlow� i produkcyjn�.

Pojawienie si� wezwania na akcje Zak�ad�w Azotowych w Tarnowie (udzia� Skarbu Pa�stwa 32,05%) i gro�ba przej�cia przez Rosjan sta�y si� oficjalnie przes�ank� koncepcji konsolidacji (po��czenia) obu zak�ad�w podnosz�c w ten spos�b udzia� Skarbu Pa�stwa w ZA Tarn�w.

Jednak nale�y si� zastanowi�, czy konsolidacja nie niesie du�o wi�kszego ryzyka - przej�cia ca�ego przemys�u chemicznego w Polsce. Ni�sze ceny gazu w Rosji i tym samym ni�sze koszty produkcji s� zach�t� do przesuni�cia produkcji na Wsch�d i przej�cia rynku zbytu. Wobec tej sytuacji jest dobr� spraw�, aby w Polsce, kt�ra jest du�ym krajem europejskim o znacz�cym udziale rolnictwa by� jeden producent nawoz�w azotowych.

Mo�na odnie�� wra�enie, �e dlatego zrobiono spektakularn� obron� Z.A. Tarn�w przed przej�ciem przez obc� firm� po to, aby zmniejszy� sprzeciw spo�eczny wobec konsolidacji a nast�pnie „poda� na tacy” potencjalnym inwestorom ca�� Wielk� Chemi�. Mam obawy, �e taki scenariusz jest realizowany.

Ponadto z dost�pnego raportu konsolidacji nie wynika odej�cie od konsolidacji tzw. produktowej, niezwykle gro�nej dla bran�y chemicznej.

Taka koncepcja „konsolidacji przez podzia�” by�a ju� proponowana przez „Naft� Polsk�” na pocz�tku lat 2000. Na szcz�cie nie wytrzyma�a pr�by krytyki. Polega ona na podziale firmy na pojedyncze produkty lub inaczej instancje, kt�re �atwiej jest po�piesznie sprywatyzowa�. Specyfika Wielkiej Syntezy Chemicznej polega na cykliczno�ci popytu, poda�y i cen i dlatego aby unikn�� niebezpiecze�stwa upad�o�ci nie mo�na pozostawi� jednego czy dwu produkt�w na li�cie firmy, rozdzieli� instancje wzajemnie si� zabezpieczaj�ce i uzupe�niaj�ce ale d��y� do dywersyfikacji produkcji(r�norodno�ci produkt�w).

Z ekspertyzy opracowanej w�wczas w ZA Pu�awy na zlecenie Zwi�zku Zawodowego Pracownik�w Ruchu Ci�g�ego wynika, �e pojedynczo przetrwa� mog� jedynie instalacje kaprolaktamu i melaminy. Za�amie si� kompleks nawozowy, na kt�ry sk�adaj� si� instalacje wybudowane za oko�o 500 mln USD, grozi to wyprowadzeniem maj�tku narodowego na kt�ry poniesiono w latach 1961-2000 nak�ady w wysoko�ci 1,4 mld USD za kwot� ni�sz� ni� 175 mln USD i nie da si� inaczej uzasadni� konsolidacji produktowej jak zamierzonym d��eniem do obni�ania warto�ci firmy na zam�wienie potencjalnych inwestor�w. Czy te pomys�y nie towarzysz� obecnej koncepcji konsolidacji - wg mnie nie zosta�y one jednoznacznie zdementowane.

ZA Pu�awy S.A. s� w stanie realizowa� w�asny plan strategiczny na zasadzie niepodzielno�ci instalacji, inwestowaniu w nowe produkty chemiczne i przetrwa� o w�asnych si�ach okres trudny w �wiatowej bran�y chemicznej i na polskim rynku rolnym.

W poczuciu odpowiedzialno�ci za ten fragment maj�tku narodowego wypracowanego przez trzy pokolenia daj�cego godne �ycie ca�emu regionowi domagamy si� roztropno�ci i informacji w tej sprawie od Ministra Skarbu i nie zas�anianie si� klauzulami.

�

Jakie s� cele przedsi�biorstwa?

�

Papie� Jan Pawe� II w encyklice ,,Centesimus Annus” (punkt 35) m�wi�c o celach dzia�alno�ci przedsi�biorstwa wskazuje, �e ,,Ko�ci� uznaje pozytywn� rol� zysku jako wska�nika dobrego funkcjonowania przedsi�biorstwa: gdy przedsi�biorstwo wytwarza zysk, oznacza to, �e czynniki produkcyjne zosta�y w�a�ciwie zastosowane a odpowiadaj�ce im potrzeby ludzkie — zaspokojone. Jednak�e zysk nie jest jedynym wska�nikiem dobrego funkcjonowania przedsi�biorstwa. (…) Celem za� przedsi�biorstwa nie jest po prostu wytwarzanie zysku, ale samo jego istnienie jako wsp�lnoty ludzi, kt�rzy na r�ny spos�b zd��aj� do zaspokojenia swych podstawowych potrzeb i stanowi� szczeg�ln� grup� s�u��c� ca�emu spo�ecze�stwu. Zysk nie jest jedynym regulatorem �ycia przedsi�biorstwa; obok niego nale�y bra� pod uwag� czynniki ludzkie i moralne, kt�re z perspektywy d�u�szego czasu okazuj� si� przynajmniej r�wnie istotne dla �ycia przedsi�biorstwa.”

�

Czy chodzi o sk��canie Polak�w?

�

Z tego punktu widzenia rodzi si� pytanie: czy po��czenie Zak�ad�w Azotowych Pu�awy i Zak�ad�w w Tarnowie jest w og�le potrzebne? Komu i czemu ma ono s�u�y�? Czy nie by�oby lepiej, aby oba przedsi�biorstwa istnia�y nadal i rozwija�y si� odr�bnie? Komu to przeszkadza? Jaka chora ideologia ka�e postulowa� takie rozwi�zania, kt�rych celem mo�e by� tylko sk��canie jednych Polak�w w jednym mie�cie na drugich Polak�w w innym mie�cie? Tych z Tarnowa na tych z Pu�aw i odwrotnie? Kiedy dochodzi do tak zwanego po��czenia w�wczas rodzi si� naturalna obawa pracownik�w o miejsca pracy, o to czy nie dojdzie do zwolnie� z tytu�u tak zwanego ,,dublowania etat�w” w nowym podmiocie. Kto w�wczas b�dzie zadowolony? mo�e ci, kt�rzy z kalkulatorem w r�ku oblicz�, �e ,,z ich wylicze� wynika, �e w przypadku konsolidacji dojdzie do pojawienia si� efekt�w skali, efekt�w synergii, do zaoszcz�dzenia koszt�w na tak� i tak� skal� a ,,dzi�ki restrukturyzacji koszt�w osobowych zwi�kszy si� ,,warto�� dla akcjonariuszy” o tyle i tyle”?. Tylko, czy to jest absolutnie najwa�niejsze i czy tylko to si� liczy?

�

Wa�na jest stabilno�� miejsc pracy i zr�wnowa�ony rozw�j

�

Czy to nie jest tak, �e znaczenie ma tak�e troska o stabilno�� zatrudnienia Polak�w w polskim przedsi�biorstwie maj�cego siedzib� w jednym z polskich miast? Czy� to w�a�nie nie jest bardzo wa�ne? Powiem wprost – jestem Polk�, jestem obywatelk� Rzeczpospolitej Polskiej i Pa�stwo Polskie (kt�rego kompetencje wci��, za zgod� obecnej koalicji, s� niestety przekazywane w r�ce UE) jest Pa�stwem rz�dzonym przez tych, kt�rzy cz�sto nie realizuj� wa�nych cel�w polskich, ale mimo wszystko to jest tak�e moje Pa�stwo, to jest nasze pa�stwo. Jako pose� na Sejm mam prawo, co tam prawo, mam obowi�zek ��da� od tych, kt�rym zosta�o powierzona troska o dobro Polski, aby dbali nie przede wszystkim o to, by ,,po��czenie polskiego zak�adu A i polskiego zak�adu B przynios�o ,,wzrost warto�ci dla akcjonariuszy” lecz przede wszystkim, aby starali si� oni o zr�wnowa�ony rozw�j zak�adu A i rozw�j zak�adu B.

�

Do czego powo�any jest Skarb Pa�stwa?

�

Popatrzmy szerzej. Komu i czemu tak naprawd� s�u�y przejmowanie ju� istniej�cych przedsi�biorstw z kt�rych ka�de osi�ga zyski, jest w dobrej kondycji finansowej, osi�ga odpowiedni poziom p�ynno�ci (czyli zdolno�ci do regulowania zobowi�za� wobec pracownik�w, dostawc�w, kredytodawc�w), ma szans� na dalszy rozw�j, na dalszy wzrost tak�e eksportu? Czy� to nie jest tak, �e dlatego chcemy obecno�ci Skarbu Pa�stwa w akcjonariacie Pu�aw i obecno�ci Skarbu Pa�stwa w akcjonariacie Tarnowa, bo chcemy aby Skarbu Pa�stwa przyczynia� si� do zr�wnowa�onego rozwoju Zak�adu w Pu�awach i zr�wnowa�onego rozwoju w Tarnowie, �eby dba� o stabilno�� miejsc pracy w Zak�adach w Pu�awach i Zak�adach w Tarnowie? Czy� do tego Skarb Pa�stwa nie jest w�a�nie powo�any?


Gabriela Mas�owska