Obecni na ostatnim (9 marca 2011 r.) posiedzeniu Zespo�u Tr�jstronnego ds. Bran�y Chemicznej zgodzili si�, �e pracownicy polskich przedsi�biorstw chemicznych zarabiaj� oko�o jednej pi�tej tego, co ich koledzy z kraj�w tzw. starej Unii Europejskiej. Odby�a si� dyskusja na temat przyczyn tego zjawiska. Poni�ej zaprezentuj� g��wne argumenty stron. Dokonam r�wnie� pr�by odniesienia tez z dyskusji do sytuacji w Zak�adach Azotowych „Pu�awy” – jako do przyk�adowego przedsi�biorstwa chemicznego.

Argumenty pracodawc�w

W krajach zachodniej Europy o po�ow� mniejsze za�ogi wykonuj� te same zadania co pracownicy w polskich przedsi�biorstwach chemicznych. Mo�liwe to jest przede wszystkim dzi�ki nowoczesnym technologiom. Tymczasem inwestycje, jakie mia�y miejsce w polskiej chemii w ostatnich dziesi�cioleciach, mia�y charakter przede wszystkim odtworzeniowy.

Argumenty zwi�zkowc�w

Ceny podstawowego surowca – gazu ziemnego – s� dla chemii w Polsce nawet trzykrotnie wi�ksze ni� w innych krajach Unii Europejskiej. W 2010 roku PGNiG wypracowa�o oko�o dwa miliardy z�otych zysku, przedsi�biorstwa chemiczne przy podobnych obrotach oko�o 100 milion�w z�. Ustalana urz�dowo cena za gaz ziemny powinna by� tak wyliczona, �eby omawiane przedsi�biorstwa dzieli�y si� zyskami mniej wi�cej po po�owie.

Jaki wp�yw na sytuacj� finansow� Zak�ad�w Azotowych „Pu�awy” mia�oby zmniejszenie za�ogi o po�ow�?

�rednia p�aca w pu�awskich „Azotach” to prawie 4,5 tys. z�. Zmniejszenie zatrudnienia o po�ow� mog�oby pozwoli� na podwojenie p�ac dla zatrudnionych i, co za tym idzie, osi�gni�cie �redniej p�acy na poziomie zbli�onym do 9 tys. z� miesi�cznie. Pracownicy zarabialiby wtedy nieco poni�ej po�owy tego, co tacy sami pracownicy w krajach starej Unii.

Fundusz p�ac w ZAP to oko�o 200 mln z� rocznie. Redukcja za�ogi o po�ow� mog�aby zatem spowodowa� oszcz�dno�ci w kwocie 100 mln z�.

�eby zrealizowa� powy�sze scenariusze nale�y jednak najpierw zainwestowa� w nowe technologie, na to pieni�dzy jednak nie ma.

Co w ZAP zmieni�oby si� po urealnieniu ceny gazu?

�eby odpowiedzie� na to pytanie, najpierw nale�y zapyta�, jaka jest realna cena gazu? Moim zdaniem, w naszej polskiej rzeczywisto�ci najbardziej realne jest doprowadzenie do dzielenia si� zyskami mi�dzy PGNiG a Wielk� Syntez� Chemiczn� – po po�owie. W ubieg�ym roku spowodowa�oby to przesuni�cie z zysku gazowego monopolisty na stron� przedsi�biorstw chemicznych, po uwzgl�dnieniu skali zakup�w i tzw. ,,subsydiowania skro�nego” gospodarstw domowych kwoty od 500 mln do nawet 1 miliarda z�. Zak�ady Azotowe „Pu�awy” przetwarzaj�ce oko�o po�owy gazu w polskiej chemii zyska�yby wi�c rocznie �rodki rz�du 250-500 mln z� rocznie. Moim zdaniem �rodki te wystarczy�yby na inwestycje i uczciwe wynagradzanie pracownik�w.

Odpowiadaj�c na pytanie zawarte w tytule: ,,Gdzie jest cztery pi�te naszych pensji?”, moim zdaniem, nale�y stwierdzi�: W zysku Polskiego G�rnictwa Naftowego i Gazownictwa!

�

�

S�awomir Wr�ga